C.O.M.P.A.N.Y.
ЁЯФ╣ рдк्рд░рд╕्рддाрд╡рдиा
рдордиुрд╖्рдп рдПрдХ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдк्рд░ाрдгी рд╣ै рдФрд░ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд░ूрдк рд╕े рдХाрд░्рдп рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдЙрд╕े рд╕ंрдЧрдарди рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ोрддी рд╣ै। рдЬрдм рд╡्рдпाрдкाрд░, рдЙрдд्рдкाрджрди, рд╕ेрд╡ा, рд▓ाрдн рдЖрджि рдХो рд╕ुрд╡्рдпрд╡рд╕्рдеिрдд рд░ूрдк рд╕े рдЪрд▓ाрдиा рд╣ोрддा рд╣ै, рддрдм рд╡्рдпрдХ्рддि рдЕрдХेрд▓े рдирд╣ीं рдХрд░ рд╕рдХрддा। рдЗрд╕ी рдХाрд░рдг рд╕े "рдХंрдкрдиी" рдХा рдЬрди्рдо рд╣ुрдЖ। рдпрд╣ рд▓ेрдЦ рдЖрдкрдХो рдмрддाрдПрдЧा рдХि рдХंрдкрдиी рдХ्рдпा рд╣ोрддी рд╣ै, рдЗрд╕рдХे рдк्рд░рдХाрд░, рдЙрдж्рджेрд╢्рдп, рдиिрд░्рдоाрдг рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा, рдХाрдиूрди, рдлाрдпрджे-рдиुрдХрд╕ाрди рдФрд░ рдЗрд╕рдХे рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рддрдеा рдЖрдзुрдиिрдХ рдорд╣рдд्рд╡ рдХ्рдпा рд╣ैं।
---
ЁЯФ╣ рдХंрдкрдиी рдХ्рдпा рд╣ै? (What is Company?)
"рдХंрдкрдиी" рдПрдХ рдХृрдд्рд░िрдо рд╡्рдпрдХ्рддि (Artificial Person) рд╣ोрддी рд╣ै рдЬिрд╕े рдХाрдиूрди рдж्рд╡ाрд░ा рд╕्рдеाрдкिрдд рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рдЗрд╕рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╡्рдпाрдкाрд░ рдХрд░рдиा, рд▓ाрдн рдХрдоाрдиा, рд╕ेрд╡ाрдПं рдк्рд░рджाрди рдХрд░рдиा, рдпा рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рд╣िрдд рдоें рдХाрд░्рдп рдХрд░рдиा рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै।
рдкрд░िрднाрд╖ा (Definition):
рднाрд░рддीрдп рдХंрдкрдиी рдЕрдзिрдиिрдпрдо 2013 (Companies Act, 2013) рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ –
> "рдХंрдкрдиी рд╡рд╣ рд╕ंрд╕्рдеा рд╣ै рдЬिрд╕े рдХाрдиूрди рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдЧрдаिрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै, рдЬिрд╕рдХा рдПрдХ рд╕्рд╡рддंрдд्рд░ рдХाрдиूрдиी рдЕрд╕्рддिрдд्рд╡ рд╣ोрддा рд╣ै рдФрд░ рдЬिрд╕рдХे рд╕рджрд╕्рдп рд╕ीрдоिрдд рдпा рдЕрд╕ीрдоिрдд рдЙрдд्рддрд░рджाрдпिрдд्рд╡ (Liability) рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рд╣ोрддे рд╣ैं।"
---
ЁЯФ╣ "Company" рд╢рдм्рдж рдХी рдлुрд▓ рдлॉрд░्рдо
Company рд╢рдм्рдж рдХा рдХोрдИ рдиिрд╢्рдЪिрдд "рдлुрд▓ рдлॉрд░्рдо" рдирд╣ीं рд╣ोрддा рдХ्рдпोंрдХि рдпрд╣ рдПрдХ рд╕ाрдоाрди्рдп рд╢рдм्рдж рд╣ै। рд▓ेрдХिрди рдХुрдЫ рд▓ोрдЧ рдЗрд╕े рд╕рдордЭрдиे рдоें рд╕рд╣ाрдпрдХ рдХे рд░ूрдк рдоें рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдЕрдиौрдкрдЪाрд░िрдХ рд░ूрдк рдоें рдк्рд░рдпोрдЧ рдХрд░рддे рд╣ैं:
C.O.M.P.A.N.Y.
C – Come
O – On
M – My
P – Property
A – And
N – Now
Y – Yours
➡️ рдпрд╣ рдПрдХ рдордЬ़ाрдХिрдпा рдпा рдЕрдиौрдкрдЪाрд░िрдХ Full Form рд╣ै। рдЕрд╕рд▓ рдоें Company рдХा рдлुрд▓ рдлॉрд░्рдо рдирд╣ीं рд╣ोрддा, рдмрд▓्рдХि рдпрд╣ рдПрдХ рд╕ंрдЬ्рдЮा рд╣ै рдЬिрд╕рдХा рдорддрд▓рдм "рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдпिрдХ рд╕ंрдЧрдарди" рд╣ै।
---
ЁЯФ╣ рдХंрдкрдиी рдХी рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПं
1. рд╕्рд╡рддंрдд्рд░ рдХाрдиूрдиी рдЕрд╕्рддिрдд्рд╡
2. рд╕ीрдоिрдд рдЙрдд्рддрд░рджाрдпिрдд्рд╡ (Limited Liability)
3. рд╕्рдеाрдпी рдЙрдд्рддрд░ाрдзिрдХाрд░िрддा (Perpetual Succession)
4. рд╕ीрд▓рдмрдж्рдз рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ़ी рдкрд╣рдЪाрди
5. рдкूंрдЬी рдПрдХрдд्рд░ рдХрд░рдиे рдХी рдХ्рд╖рдорддा
6. рд╕्рдеाрдиांрддрд░рдгीрдп рд╢ेрдпрд░
7. рдиिрджेрд╢рдХ рдоंрдбрд▓ рдж्рд╡ाрд░ा рд╕ंрдЪाрд▓рди
---
ЁЯФ╣ рдХंрдкрдиी рдХे рдк्рд░рдХाрд░
1. рд╕्рд╡рд░ूрдк рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░:
рдиिрдЬी рдХंрдкрдиी (Private Company)
рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рдХंрдкрдиी (Public Company)
рдПрдХрд▓ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХंрдкрдиी (One Person Company – OPC)
2. рдЙрдд्рддрд░рджाрдпिрдд्рд╡ рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░:
рд╕ीрдоिрдд рдЙрдд्рддрд░рджाрдпिрдд्рд╡ рдХंрдкрдиी (LLC)
рдЕрд╕ीрдоिрдд рдЙрдд्рддрд░рджाрдпिрдд्рд╡ рдХंрдкрдиी
3. рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░:
рд▓ाрдн рдХे рд▓िрдП (For Profit)
рдЧैрд░-рд▓ाрднрдХाрд░ी рд╕ंрд╕्рдеा (Non-Profit Organization – NGO)
4. рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдпрддा рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░:
рднाрд░рддीрдп рдХंрдкрдиी
рд╡िрджेрд╢ी рдХंрдкрдиी
рдмрд╣ुрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдХंрдкрдиी (MNC)
---
ЁЯФ╣ рдХंрдкрдиी рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХैрд╕े рд╣ोрддी рд╣ै?
1. рдиाрдо рдЕрдиुрдоोрджрди (Name Approval)
2. MOA рдФрд░ AOA рдХा рдиिрд░्рдоाрдг
3. ROC (Registrar of Companies) рдоें рдкंрдЬीрдХрд░рдг
4. CIN рдиंрдмрд░ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиा
5. рдмैंрдХ рдЦाрддा рдЦोрд▓рдиा
6. PAN, TAN, GST рдиंрдмрд░ рд▓ेрдиा
---
ЁЯФ╣ рдХंрдкрдиी рдХा рдк्рд░рдмंрдзрди
рд╢ेрдпрд░рдзाрд░рдХ (Shareholders)
рдиिрджेрд╢рдХ рдоंрдбрд▓ (Board of Directors)
CEO / MD / CFO
рдХंрдкрдиी рд╕рдЪिрд╡ (Company Secretary)
---
ЁЯФ╣ рднाрд░рдд рдоें рдк्рд░рдоुрдЦ рдХाрдиूрди
рдХंрдкрдиी рдЕрдзिрдиिрдпрдо, 2013
SEBI (рднाрд░рддीрдп рдк्рд░рддिрднूрддि рдФрд░ рд╡िрдиिрдордп рдмोрд░्рдб)
FDI рдФрд░ FEMA рдиिрдпрдо
CSR рдЕрдзिрдиिрдпрдо (Corporate Social Responsibility)
---
ЁЯФ╣ рдХंрдкрдиी рдХे рдлाрдпрджे
1. рд╕ीрдоिрдд рдЙрдд्рддрд░рджाрдпिрдд्рд╡
2. рдкूंрдЬी рдЬुрдЯाрдиे рдоें рдЖрд╕ाрдиी
3. рд╡िрд╕्рддाрд░ рдХी рд╕ंрднाрд╡рдиाрдПं
4. рд╕्рдеाрдпिрдд्рд╡
5. рдм्рд░ांрдб рдкрд╣рдЪाрди
6. рдХрд░ рд▓ाрдн
---
ЁЯФ╣ рдХंрдкрдиी рдХे рдиुрдХрд╕ाрди
1. рдЕрдзिрдХ рдиिрдпрдо рдФрд░ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा
2. рдорд╣ंрдЧे рдкंрдЬीрдХрд░рдг рд╢ुрд▓्рдХ
3. рдиिрджेрд╢рдХों рдХी рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी
4. рд╡ाрд░्рд╖िрдХ рдЕрдиुрдкाрд▓рди рдХा рдмोрдЭ
5. рдЧोрдкрдиीрдпрддा рдоें рдХрдоी
---
ЁЯФ╣ рдХंрдкрдиी рдФрд░ рдлрд░्рдо рдоें рдЕंрддрд░
рдмिंрджु рдХंрдкрдиी рдлрд░्рдо
рдкंрдЬीрдХрд░рдг рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рдирд╣ीं (рдлрд░्рдо рдХे рдоाрдорд▓े рдоें)
рдХाрдиूрдиी рдЕрд╕्рддिрдд्рд╡ рдЕрд▓рдЧ рдирд╣ीं
рдкूंрдЬी рд╢ेрдпрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рд╕ाрдЭेрджाрд░ों рдж्рд╡ाрд░ा
рдЙрдд्рддрд░рджाрдпिрдд्рд╡ рд╕ीрдоिрдд рдЕрд╕ीрдоिрдд
---
ЁЯФ╣ рднाрд░рдд рдХी рдХुрдЫ рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рдХंрдкрдиिрдпाँ
1. рдЯाрдЯा рдЧ्рд░ुрдк
2. рд░िрд▓ाрдпंрд╕ рдЗंрдбрд╕्рдЯ्рд░ीрдЬ़
3. рдЗрдирдлोрд╕िрд╕
4. Wipro
5. рднाрд░рддीрдп рдЬीрд╡рди рдмीрдоा рдиिрдЧрдо (LIC)
6. SBI (State Bank of India)
7. NTPC
8. BHEL
9. Maruti Suzuki
10. HUL (Hindustan Unilever)
---
ЁЯФ╣ рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рдХंрдкрдиिрдпाँ
1. Apple
2. Google (Alphabet Inc.)
3. Microsoft
4. Amazon
5. Samsung
6. Toyota
7. Nestl├й
8. Coca-Cola
9. IBM
10. Tesla
---
ЁЯФ╣ рдХंрдкрдиी рдФрд░ рд╕्рдЯाрд░्рдЯрдЕрдк рдоें рдЕंрддрд░
рдмिंрджु рдХंрдкрдиी рд╕्рдЯाрд░्рдЯрдЕрдк
рд╕ंрд░рдЪрдиा рдкрд░िрдкрдХ्рд╡ рд╕ंрд╕्рдеा рдирд╡ рд╕्рдеाрдкिрдд
рдкूंрдЬी рдЕрдзिрдХ рд╕ीрдоिрдд
рдЬोрдЦिрдо рдХрдо рдЙрдЪ्рдЪ
рд▓рдЪीрд▓ाрдкрди рд╕ीрдоिрдд рдЕрдзिрдХ
---
ЁЯФ╣ рдХंрдкрдиी рдоें CSR (Corporate Social Responsibility)
рдХंрдкрдиिрдпों рдХो рд╕рдоाрдЬ рдХे рд▓िрдП рдпोрдЧрджाрди рджेрдиा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै рдЬैрд╕े:
рд╢िрдХ्рд╖ा
рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп
рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг
рдорд╣िрд▓ा рд╕рд╢рдХ्рддिрдХрд░рдг
рд╕्рд╡рдЪ्рдЫрддा рдЕрднिрдпाрди
---
ЁЯФ╣ рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖
"рдХंрдкрдиी" рдПрдХ рдРрд╕ा рдЖрдзुрдиिрдХ рдФрдЬाрд░ рд╣ै рдЬो рди рдХेрд╡рд▓ рд╡्рдпाрд╡рд╕ाрдпिрдХ рджृрд╖्рдЯिрдХोрдг рд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдФрд░ рдЖрд░्рдеिрдХ рд╡िрдХाрд╕ рдХा рдЖрдзाрд░ рднी рд╣ै। рдпрд╣ рд╡्рдпрдХ्рддिрдпों, рд╕рдоाрдЬ рдФрд░ рджेрд╢ рдХो рдирдИ рдКंрдЪाрдЗрдпों рддрдХ рд▓े рдЬाрдиे рдХा рд╕рд╢рдХ्рдд рдоाрдз्рдпрдо рд╣ै। рд╕рд╣ी рдпोрдЬрдиा, рдИрдоाрдирджाрд░ी рдФрд░ рдк्рд░рдмंрдзрди рд╕े рдПрдХ рдЫोрдЯी рдХंрдкрдиी рднी рдЕंрддрд░рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдкрд╣рдЪाрди рдмрдиा рд╕рдХрддी рд╣ै।
рдЖрдкрдХा рдЕрдиुрд░ोрдз рд╣ै рдХि "Company" рд╢рдм्рдж рдХा рд▓ैрдЯिрди, рдл्рд░ेंрдЪ рдФрд░ рд╣िंрджी рдоें рд╡िрд╡рд░рдгाрдд्рдордХ рд▓ेрдЦ (article) рджिрдпा рдЬाрдП। рдиीрдЪे рдЖрдкрдХो рддीрдиों рднाрд╖ाрдУं рдоें "Company" рд╢рдм्рдж рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рдЬाрдирдХाрд░ी рдФрд░ рд╣िंрджी рдоें рдПрдХ рд╡िрд╕्рддृрдд рд▓ेрдЦ рдк्рд░рджाрди рдХिрдпा рдЧрдп
1. рднूрдоिрдХा (Introduction)
рдХंрдкрдиी (Company) рдПрдХ рд╕ंрдЧрдаिрдд рдЗрдХाрдИ рд╣ै рдЬो рд╡्рдпाрдкाрд░, рд╡िрдиिрд░्рдоाрдг, рд╕ेрд╡ा, рдпा рдЕрди्рдп рдХिрд╕ी рдЖрд░्рдеिрдХ рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдХी рдкूрд░्рддि рд╣ेрддु рд╕्рдеाрдкिрдд рдХी рдЬाрддी рд╣ै। рдЗрд╕рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд▓ाрдн рдХрдоाрдиा, рд╕ेрд╡ाрдПं рдк्рд░рджाрди рдХрд░рдиा рдпा рдХोрдИ рд╡िрд╢ेрд╖ рдХाрд░्рдп рдХो рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеिрдд рд░ूрдк рд╕े рдХрд░рдиा рд╣ोрддा рд╣ै।
---
2. рд╢рдм्рдж рдХी рдЙрдд्рдкрдд्рддि (Etymology)
рд▓ैрдЯिрди (Latin):
"Company" рд╢рдм्рдж рдХी рдЙрдд्рдкрдд्рддि рд▓ैрдЯिрди рд╢рдм्рдж "companionem" рд╕े рд╣ुрдИ рд╣ै, рдЬिрд╕рдХा рдЕрд░्рде рд╣ोрддा рд╣ै "рд░ोрдЯी рд╕ाрдЭा рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा" (com = рд╕ाрде, panis = рд░ोрдЯी)।
рдпрд╣ рдПрдХ рд╕рдоूрд╣ рдХे рдоिрд▓рдХрд░ рдХाрд░्рдп рдХрд░рдиे рдХी рднाрд╡рдиा рдХो рджрд░्рд╢ाрддा рд╣ै।
рдл्рд░ेंрдЪ (French):
рдл्рд░ेंрдЪ рднाрд╖ा рдоें "company" рдХो "compagnie" рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै। рдЗрд╕рдХा рдЕрд░्рде рднी рд╕ंрдЧрдарди, рд╕ैрди्рдп рдЯुрдХрдб़ी рдпा рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдпिрдХ рд╕ंрд╕्рдеा рд╣ोрддा рд╣ै।
рд╣िंрджी (Hindi):
рд╣िंрджी рдоें рдЗрд╕े "рдХंрдкрдиी" рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै, рдЬो рдПрдХ рд╡िрдзिрдХ (legal) рд╕ंрд╕्рдеा рд╣ोрддी рд╣ै рдФрд░ рдЬो рднाрд░рддीрдп рдХंрдкрдиी рдЕрдзिрдиिрдпрдо, 2013 рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдкंрдЬीрдХृрдд рд╣ोрддी рд╣ै।
---
3. рдХंрдкрдиी рдХे рдк्рд░рдХाрд░ (Types of Companies)
1. рдиिрдЬी рд▓िрдоिрдЯेрдб рдХंрдкрдиी (Private Limited Company)
рди्рдпूрдирддрдо 2 рдФрд░ рдЕрдзिрдХрддрдо 200 рд╕рджрд╕्рдп
рд╢ेрдпрд░ рдмाрдЬ़ाрд░ рдоें рд╕ूрдЪीрдмрдж्рдз рдирд╣ीं рд╣ोрддी
рдиिрд╡ेрд╢рдХों рд╕े рдкूंрдЬी рдЬुрдЯाрдиे рдоें рд╕рдХ्рд╖рдо
2. рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рд▓िрдоिрдЯेрдб рдХंрдкрдиी (Public Limited Company)
рди्рдпूрдирддрдо 7 рд╕рджрд╕्рдп рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ
рд╢ेрдпрд░ рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рд░ूрдк рд╕े рдмेрдЪे рдЬाрддे рд╣ैं
SEBI рдФрд░ рдЕрди्рдп рд╕ंрд╕्рдеाрдУं рдж्рд╡ाрд░ा рдиिрдпंрдд्рд░िрдд
3. рдПрдХрд▓ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХंрдкрдиी (One Person Company)
рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рд╕рджрд╕्рдп
рдЫोрдЯे рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдпों рдХे рд▓िрдП рдЙрдкрдпोрдЧी
4. рд▓ाрдн-рдирд╣ीं-рдХрдоाрдиे рд╡ाрд▓ी рдХंрдкрдиी (Non-Profit Company)
рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдХाрд░्рдпों рдХे рд▓िрдП
Section 8 рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдкंрдЬीрдХृрдд
---
4. рдХंрдкрдиी рдХा рдкंрдЬीрдХрд░рдг (Company Registration)
рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ़:
PAN рдФрд░ Aadhar рдХाрд░्рдб
рдкрддा рдк्рд░рдоाрдг (Address Proof)
DIN (Director Identification Number)
MOA рдФрд░ AOA (Memorandum & Articles of Association)
рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा:
1. рдиाрдо рдЖрд░рдХ्рд╖рдг (Name Reservation)
2. рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬों рдХी рддैрдпाрд░ी
3. рд░рдЬिрд╕्рдЯ्рд░ेрд╢рди рд╢ुрд▓्рдХ рдХा рднुрдЧрддाрди
4. рдХंрдкрдиी рдк्рд░рдоाрдг рдкрдд्рд░ (Certificate of Incorporation) рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиा
---
5. рдХंрдкрдиी рдХी рд╕ंрд░рдЪрдиा (Company Structure)
рд╢ेрдпрд░рдзाрд░рдХ (Shareholders): рд╕्рд╡ाрдоिрдд्рд╡ рд░рдЦрддे рд╣ैं
рдиिрджेрд╢рдХ (Directors): рд╕ंрдЪाрд▓рди рдХा рдХाрд░्рдп
рд╕ीрдИрдУ/рдПрдордбी (CEO/MD): рд░рдгрдиीрддिрдХ рдиेрддृрдд्рд╡
рдХрд░्рдордЪाрд░ी (Employees): рджैрдиिрдХ рдХाрд░्рдп рд╕ंрдЪाрд▓рди
---
6. рдХंрдкрдиी рдХे рд▓ाрдн (Advantages)
рд╕ीрдоिрдд рджेрдирджाрд░ी (Limited Liability)
рдкूंрдЬी рдЬुрдЯाрдиे рдоें рд╕рд░рд▓рддा
рдиिрд░ंрддрд░ рдЕрд╕्рддिрдд्рд╡ (Perpetual Succession)
рдм्рд░ांрдбिंрдЧ рдФрд░ рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдоें рд╡ृрдж्рдзि
---
7. рдХंрдкрдиी рдХे рдиुрдХрд╕ाрди (Disadvantages)
рдкंрдЬीрдХрд░рдг рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдЬрдЯिрд▓
рдХाрдиूрдиी рдФрдкрдЪाрд░िрдХрддाрдПं рдЕрдзिрдХ
рдХрд░ рднाрд░ (Tax Burden)
рд╕ंрдЪाрд▓рди рдЦрд░्рдЪ рдЕрдзिрдХ
---
8. рднाрд░рдд рдоें рдк्рд░рдоुрдЦ рдХंрдкрдиिрдпाँ (Major Companies in India)
рдХंрдкрдиी рдХा рдиाрдо рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рд╕्рдеाрдкрдиा рд╡рд░्рд╖
рд░िрд▓ाрдпंрд╕ рдЗंрдбрд╕्рдЯ्рд░ीрдЬ рдКрд░्рдЬा, рдЯेрд▓ीрдХॉрдо 1966
рдЯाрдЯा рд╕рдоूрд╣ рд╡िрд╡िрдз рдЙрдж्рдпोрдЧ 1868
рдЗंрдлोрд╕िрд╕ рдЖрдИрдЯी рд╕ेрд╡ा 1981
HDFC рдмैंрдХ рдмैंрдХिंрдЧ 1994
рд╡िрдк्рд░ो рдЖрдИрдЯी рдФрд░ рдХंрд╕рд▓्рдЯिंрдЧ 1945
---
9. рдХंрдкрдиी рдФрд░ рдХाрдиूрди (Company & Law)
рдХंрдкрдиी рдЕрдзिрдиिрдпрдо, 2013 (Companies Act, 2013):
рднाрд░рдд рдоें рдХंрдкрдиिрдпों рдХा рдЧрдарди, рдиिрдпंрдд्рд░рдг рдФрд░ рд╕ंрдЪाрд▓рди рдЗрд╕ी рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рд╣ोрддा рд╣ै।
SEBI (рд╕िрдХ्рдпोрд░िрдЯीрдЬ़ рдПंрдб рдПрдХ्рд╕рдЪेंрдЬ рдмोрд░्рдб рдСрдл рдЗंрдбिрдпा):
рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рдХंрдкрдиिрдпों рдкрд░ рдиिрдЧрд░ाрдиी рд░рдЦрдиे рд╡ाрд▓ी рд╕ंрд╕्рдеा
ROC (Registrar of Companies):
рдкंрдЬीрдХрд░рдг рдФрд░ рдиिрдЧрд░ाрдиी рдХा рдХाрд░्рдп
---
10. рдЕंрддрд░рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдХंрдкрдиिрдпाँ (Global Companies)
рдиाрдо рджेрд╢ рдХ्рд╖ेрдд्рд░
Apple рдЕрдоेрд░िрдХा рдЗрд▓ेрдХ्рдЯ्рд░ॉрдиिрдХ्рд╕
Toyota рдЬाрдкाрди рдСрдЯोрдоोрдмाрдЗрд▓
Nestl├й рд╕्рд╡िрдЯ्рдЬ़рд░рд▓ैंрдб рдЦाрдж्рдп рдкрджाрд░्рде
Samsung рджрдХ्рд╖िрдг рдХोрд░िрдпा рдЗрд▓ेрдХ्рдЯ्рд░ॉрдиिрдХ्рд╕
---
11. рдХंрдкрдиी рдоें рд░ोрдЬрдЧाрд░ (Employment in Company)
рдиौрдХрд░ी рдХे рдЕрд╡рд╕рд░ рдЕрдиेрдХ
рд╡िрднिрди्рди рдХ्рд╖ेрдд्рд░: рд▓ेрдЦांрдХрди, рд╡िрдкрдгрди, HR, IT, рдЙрдд्рдкाрджрди
рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖ु (Internship) рд╕े рд▓ेрдХрд░ CEO рддрдХ рдХी рднूрдоिрдХा
---
12. рдХंрдкрдиी рдФрд░ рд╕рдоाрдЬ (Company & Society)
рд░ोрдЬрдЧाрд░ рд╕ृрдЬрди
CSR (Corporate Social Responsibility)
рд╢िрдХ्рд╖ा, рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп, рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдоें рдпोрдЧрджाрди
---
13. рдХंрдкрдиी рдФрд░ рддрдХрдиीрдХ (Company & Technology)
рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдкрд░िрд╡рд░्рддрди
AI, рдСрдЯोрдоेрд╢рди, ERP рд╕ॉрдл्рдЯрд╡ेрдпрд░ рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ
рд╕ाрдЗрдмрд░ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा
---
14. рдХंрдкрдиी рдХा рднрд╡िрд╖्рдп (Future of Companies)
рд╣рд░िрдд рдХंрдкрдиी (Green Company)
рджूрд░рд╕्рде рдХाрд░्рдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि (Remote Work Culture)
рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзा рдоें рд╡ृрдж्рдзि
рдирд╡ाрдЪाрд░ (Innovation) рдкрд░ рдЬोрд░
---
15. рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖ (Conclusion)
рдХंрдкрдиी рдХिрд╕ी рднी рджेрд╢ рдХी рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХी рд░ीрдв़ рд╣ोрддी рд╣ै। рдпрд╣ рди рдХेрд╡рд▓ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдХो рд╕рд╢рдХ्рдд рдмрдиाрддी рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рд░ोрдЬрдЧाрд░, рдирд╡ाрдЪाрд░ рдФрд░ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдЬिрдо्рдоेрджाрд░िрдпों рдоें рднी рдЕрд╣рдо рднूрдоिрдХा рдиिрднाрддी рд╣ै। рдЖрдЬ рдХे рдпुрдЧ рдоें рдХंрдкрдиिрдпों рдХा рдкाрд░рджрд░्рд╢िрддा, рдЙрдд्рддрд░рджाрдпिрдд्рд╡ рдФрд░ рддрдХрдиीрдХी рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा рдХे рд╕ाрде рдЖрдЧे рдмрдв़рдиा рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рд╣ो рдЧрдпा рд╣ै।
---
рдЯिрдк्рдкрдгिрдпाँ
рдПрдХ рдЯिрдк्рдкрдгी рднेрдЬें