๐ เคตिเคถ्เคต เคนेเคชेเคाเคเคिเคธ เคฆिเคตเคธ (World Hepatitis Day)
---
เคชเคฐिเคเคฏ
เคตिเคถ्เคต เคธ्เคตाเคธ्เคฅ्เคฏ เคธंเคเค เคจ (WHO) เคฆ्เคตाเคฐा เคนเคฐ เคธाเคฒ 28 เคुเคฒाเค เคो เคตिเคถ्เคต เคนेเคชेเคाเคเคिเคธ เคฆिเคตเคธ เคฎเคจाเคฏा เคाเคคा เคนै। เคเคธเคा เคเคฆ्เคฆेเคถ्เคฏ เคฒोเคों เคฎें เคนेเคชेเคाเคเคिเคธ เคैเคธी เคंเคญीเคฐ เคฏเคृเคค (เคฒिเคตเคฐ) เคธंเคฌंเคงी เคฌीเคฎाเคฐी เคे เคฌाเคฐे เคฎें เคाเคเคฐूเคเคคा เคซैเคฒाเคจा, เคเคธเคे เคตिเคญिเคจ्เคจ เคช्เคฐเคाเคฐों (A, B, C, D, E), เคฒเค्เคทเคฃों, เคाเคฐเคฃों, เคฌเคाเคต, เคเคฐ เคเคชเคाเคฐ เคชเคฐ เคाเคจเคाเคฐी เคช्เคฐเคฆाเคจ เคเคฐเคจा เคนै।
เคนेเคชेเคाเคเคिเคธ เคเค เคธंเค्เคฐाเคฎเค เคฌीเคฎाเคฐी เคนै เคो เคฒिเคตเคฐ เคฎें เคธूเคเคจ เคชैเคฆा เคเคฐเคคी เคนै। เคฏเคฆि เคธเคฎเคฏ เคชเคฐ เคเคชเคाเคฐ เคจ เคिเคฏा เคाเค เคคो เคฏเคน เคธिเคฐोเคธिเคธ, เคฒिเคตเคฐ เคซेเคฒ्เคฏोเคฐ, เคฏा เคฒिเคตเคฐ เคैंเคธเคฐ เคैเคธी เคाเคจเคฒेเคตा เคธ्เคฅिเคคि เคฎें เคฌเคฆเคฒ เคธเคเคคी เคนै। WHO เคे เค
เคจुเคธाเคฐ เคตिเคถ्เคตเคญเคฐ เคฎें เคเคฐोเคก़ों เคฒोเค เคเคธเคธे เคช्เคฐเคญाเคตिเคค เคนैं เคเคฐ เคฒाเคों เคฒोเค เคนเคฐ เคตเคฐ्เคท เคเคธเคी เคตเคเคน เคธे เค
เคชเคจी เคाเคจ เคंเคตाเคคे เคนैं।
---
1️⃣ เคนेเคชेเคाเคเคिเคธ เคा เคเคคिเคนाเคธ เคเคฐ เคชृเคท्เค เคญूเคฎि
เคถเคฌ्เคฆ เคเคค्เคชเคค्เคคि: "Hepatitis" เค्เคฐीเค เคญाเคทा เคे เคฆो เคถเคฌ्เคฆों เคธे เคฌเคจा เคนै – Hepat (เคฏเคृเคค/เคฒिเคตเคฐ) เคเคฐ itis (เคธूเคเคจ)।
เคช्เคฐाเคฐंเคญिเค เคाเคจเคाเคฐी: เคนेเคชेเคाเคเคिเคธ เคे เคฒเค्เคทเคฃों เคा เคเคฒ्เคฒेเค เคช्เคฐाเคीเคจ เคธเคญ्เคฏเคคाเคं เคฎें เคญी เคฎिเคฒเคคा เคนै, เคฒेเคिเคจ เคเคธे เคตैเค्เคाเคจिเค เคฐूเคช เคธे เคชเคนเคाเคจเคจे เคी เคถुเคฐुเคเคค 20เคตीं เคธเคฆी เคฎें เคนुเค।
เคตाเคฏเคฐเคฒ เคนेเคชेเคाเคเคिเคธ เคी เคोเค:
1940 เคे เคฆเคถเค เคฎें เคนेเคชेเคाเคเคिเคธ A เคเคฐ B เคे เคตाเคฏเคฐเคธ เคी เคชเคนเคाเคจ เคी เคเค।
1989 เคฎें เคนेเคชेเคाเคเคिเคธ C เคตाเคฏเคฐเคธ เคी เคोเค เคนुเค।
เคนेเคชेเคाเคเคिเคธ D เคเคฐ E เคी เคोเค 1970–80 เคे เคฆเคถเค เคฎें เคนुเค।
เคตिเคถ्เคต เคนेเคชेเคाเคเคिเคธ เคฆिเคตเคธ เคी เคถुเคฐुเคเคค:
เคธเคฌเคธे เคชเคนเคฒे 2004 เคฎें เค
ंเคคเคฐเคฐाเคท्เค्เคฐीเคฏ เคนेเคชेเคाเคเคिเคธ เคเค เคฌंเคงเคจ เคฆ्เคตाเคฐा เคถुเคฐू เคिเคฏा เคเคฏा।
2010 เคฎें WHO เคจे เคเคธे เคเคงिเคाเคฐिเค เคฐूเคช เคธे เคฎाเคจ्เคฏเคคा เคฆी।
เคฆिเคจ เคा เคเคฏเคจ เคจोเคฌेเคฒ เคชुเคฐเคธ्เคाเคฐ เคตिเคेเคคा เคกॉ. เคฌाเคฐूเค เคฌ्เคฒเคฎเคฌเคฐ्เค เคे เคเคจ्เคฎเคฆिเคจ เคชเคฐ เคนुเค, เคिเคจ्เคนोंเคจे เคนेเคชेเคाเคเคिเคธ B เคตाเคฏเคฐเคธ เคी เคोเค เคเคฐ เคตैเค्เคธीเคจ เคตिเคเคธिเคค เคी เคฅी।
---
2️⃣ เคนेเคชेเคाเคเคिเคธ เคे เคช्เคฐเคाเคฐ
เคนेเคชेเคाเคเคिเคธ เคชांเค เคฎुเค्เคฏ เคช्เคฐเคाเคฐों เคฎें เคตिเคญाเคिเคค เคนै – A, B, C, D, E, เคो เคตाเคฏเคฐเคธ เคธे เคซैเคฒเคคे เคนैं।
๐
ฐ️ เคนेเคชेเคाเคเคिเคธ A:
เคाเคฐเคฃ: Hepatitis A Virus (HAV)
เคธंเค्เคฐเคฎเคฃ เคा เคคเคฐीเคा: เคฆूเคทिเคค เคญोเคเคจ เคเคฐ เคชाเคจी
เคฒเค्เคทเคฃ: เคชीเคฒिเคฏा, เคฅเคाเคจ, เคเคฒ्เคी
เคเคชเคाเคฐ: เคเคฎเคคौเคฐ เคชเคฐ เคธ्เคตाเคญाเคตिเค เคฐूเคช เคธे เค ीเค เคนो เคाเคคा เคนै
เคตैเค्เคธीเคจ: เคเคชเคฒเคฌ्เคง เคนै
๐
ฑ️ เคนेเคชेเคाเคเคिเคธ B:
เคाเคฐเคฃ: Hepatitis B Virus (HBV)
เคธंเค्เคฐเคฎเคฃ เคा เคคเคฐीเคा: เคूเคจ, เคฏौเคจ เคธंเคฌंเคง, เคธंเค्เคฐเคฎिเคค เคธुเค
เคเคคเคฐा: เค्เคฐॉเคจिเค เคฒिเคตเคฐ เคฐोเค, เคธिเคฐोเคธिเคธ
เคตैเค्เคธीเคจ: เคฎौเคूเคฆ เคนै, เคธเคฌเคธे เคช्เคฐเคญाเคตी เคฐोเคเคฅाเคฎ
๐
ฒ เคนेเคชेเคाเคเคिเคธ C:
เคाเคฐเคฃ: Hepatitis C Virus (HCV)
เคธंเค्เคฐเคฎเคฃ เคा เคคเคฐीเคा: เคूเคจ เคธे
เคเคคเคฐा: 80% เคฎाเคฎเคฒों เคฎें เค्เคฐॉเคจिเค เคฌเคจ เคธเคเคคा เคนै
เคตैเค्เคธीเคจ: เคจเคนीं เคนै, เคฒेเคिเคจ เคฆเคตाเคं เคเคชเคฒเคฌ्เคง เคนैं
๐
ณ เคนेเคชेเคाเคเคिเคธ D:
เคाเคฐเคฃ: Hepatitis D Virus (HDV)
เคธंเค्เคฐเคฎเคฃ เคा เคคเคฐीเคा: เคेเคตเคฒ HBV เคे เคธाเคฅ เคนोเคคा เคนै
เคเคคเคฐा: เคंเคญीเคฐ เคฏเคृเคค เคฐोเค
เคตैเค्เคธीเคจ: HBV เคตैเค्เคธीเคจ เคธे เคฌเคाเคต เคธंเคญเคต
๐
ด เคนेเคชेเคाเคเคिเคธ E:
เคाเคฐเคฃ: Hepatitis E Virus (HEV)
เคธंเค्เคฐเคฎเคฃ เคा เคคเคฐीเคा: เคฆूเคทिเคค เคชाเคจी
เคเคคเคฐा: เคเคฐ्เคญเคตเคคी เคฎเคนिเคฒाเคं เคฎें เคाเคคเค
เคตैเค्เคธीเคจ: เคธीเคฎिเคค เค्เคทेเคค्เคฐों เคฎें เคเคชเคฒเคฌ्เคง
---
3️⃣ เคนेเคชेเคाเคเคिเคธ เคे เคाเคฐเคฃ
เคตाเคฏเคฐเคฒ เคธंเค्เคฐเคฎเคฃ (A–E เคช्เคฐเคाเคฐ)
เค
เคค्เคฏเคงिเค เคถเคฐाเคฌ เคธेเคตเคจ
เคตिเคทाเค्เคค เคฆเคตाเคं เคเคฐ เคฐเคธाเคฏเคจ
เคเคोเคเคฎ्เคฏूเคจ เคฐोเค
เค
เคธ्เคตเค्เค เคญोเคเคจ เคเคฐ เคชाเคจी
---
4️⃣ เคฒเค्เคทเคฃ
เคชीเคฒिเคฏा (เคค्เคตเคा เคเคฐ เคंเคों เคा เคชीเคฒा เคนोเคจा)
เคฅเคाเคจ, เคเคฎเคोเคฐी
เคญूเค เคฎें เคเคฎी
เคเคฒ्เคी, เคฎिเคคเคฒी
เคชेเค เคฎें เคฆเคฐ्เคฆ
เคเคนเคฐे เคฐंเค เคा เคฎूเคค्เคฐ
เคฒिเคตเคฐ เคा เคฌเคข़เคจा
---
5️⃣ เคนेเคชेเคाเคเคिเคธ เคी เคाँเค
เคฌ्เคฒเคก เคेเคธ्เค
เคฒिเคตเคฐ เคซंเค्เคถเคจ เคेเคธ्เค
เคตाเคฏเคฐเคฒ เคฒोเคก เคेเคธ्เค
เค
เคฒ्เค्เคฐाเคธाเคंเคก, เคฌाเคฏोเคช्เคธी
---
6️⃣ เคเคชเคाเคฐ (Treatment)
เคนेเคชेเคाเคเคिเคธ A, E: เคธเคนाเคฏเค เคเคชเคाเคฐ (Symptomatic Treatment)
เคนेเคชेเคाเคเคिเคธ B: เคंเคीเคตाเคฏเคฐเคฒ เคฆเคตाเคं, เคंเคเคฐเคซेเคฐॉเคจ
เคนेเคชेเคाเคเคिเคธ C: Direct Acting Antivirals (DAA)
เคนेเคชेเคाเคเคिเคธ D: HBV เคे เคธाเคฅ เคเคฒाเค
เคंเคญीเคฐ เคฎाเคฎเคฒों เคฎें: เคฒिเคตเคฐ เค्เคฐांเคธเคช्เคฒांเค
---
7️⃣ เคฐोเคเคฅाเคฎ เคเคฐ เคฌเคाเคต (Prevention)
เคธ्เคตเค्เค เคชाเคจी เคเคฐ เคญोเคเคจ
HBV เคเคฐ HAV เคตैเค्เคธीเคจ
เคธुเคฐเค्เคทिเคค เคंเคेเค्เคถเคจ เคช्เคฐเคฅाเคँ
เคฐเค्เคค เคांเค
เค
เคธुเคฐเค्เคทिเคค เคฏौเคจ เคธंเคฌंเคงों เคธे เคฌเคाเคต
เคต्เคฏเค्เคคिเคเคค เคธ्เคตเค्เคเคคा
---
8️⃣ เคตिเคถ्เคตเคญเคฐ เคฎें เคช्เคฐเคญाเคต
WHO เคฐिเคชोเคฐ्เค: 354 เคฎिเคฒिเคฏเคจ เคฒोเค เค्เคฐॉเคจिเค เคนेเคชेเคाเคเคिเคธ (B เคเคฐ C) เคธे เคชीเคก़िเคค
เคนเคฐ เคธाเคฒ 1.4 เคฎिเคฒिเคฏเคจ เคฎौเคคें
เคธเคฌเคธे เค्เคฏाเคฆा เค
เคธเคฐ เคเคถिเคฏा เคเคฐ เค
เคซ्เคฐीเคा เคฎें
---
9️⃣ เคญाเคฐเคค เคฎें เคนेเคชेเคाเคเคिเคธ
เคญाเคฐเคค เคฎें เคนेเคชेเคाเคเคिเคธ A เคเคฐ E เคा เคช्เคฐเคเคฒเคจ เค
เคงिเค
B เคเคฐ C เคญी เคฌเคก़ी เคธเคฎเคธ्เคฏा
เคญाเคฐเคค เคธเคฐเคाเคฐ เคा "National Viral Hepatitis Control Program"
เคเคจ-เคाเคเคฐूเคเคคा เค
เคญिเคฏाเคจ, เคฎुเคซ्เคค เคीเคाเคเคฐเคฃ
---
๐ เคตिเคถ्เคต เคนेเคชेเคाเคเคिเคธ เคฆिเคตเคธ เคा เคฎเคนเคค्เคต
เคฒोเคों เคो เคฌीเคฎाเคฐी เคे เคฒเค्เคทเคฃों เคเคฐ เคเคคเคฐों เคธे เค
เคตเคเคค เคเคฐाเคจा
เคीเคाเคเคฐเคฃ เคเคฐ เคธुเคฐเค्เคทिเคค เคต्เคฏเคตเคนाเคฐ เคो เคฌเคข़ाเคตा
เคตैเคถ्เคตिเค เคธ्เคคเคฐ เคชเคฐ เคฐोเคเคฅाเคฎ เคเคฐ เคเคฒाเค เคे เคฒเค्เคท्เคฏ เคो เคนाเคธिเคฒ เคเคฐเคจा
WHO เคा 2030 เคคเค เคนेเคชेเคाเคเคिเคธ เคธเคฎाเคช्เคค เคเคฐเคจे เคा เคธंเคเคฒ्เคช
---
✅ เคจिเคท्เคเคฐ्เคท
เคตिเคถ्เคต เคนेเคชेเคाเคเคिเคธ เคฆिเคตเคธ เคนเคฎें เคฏเคน เคฏाเคฆ เคฆिเคฒाเคคा เคนै เคि เคฏเคน เคฌीเคฎाเคฐी เคฐोเคเคฅाเคฎ เคฏोเค्เคฏ เคเคฐ เคเคชเคाเคฐ เคฏोเค्เคฏ เคนै। เคธเคนी เคाเคจเคाเคฐी, เคธเคฎเคฏ เคชเคฐ เคांเค, เคीเคाเคเคฐเคฃ เคเคฐ เคธ्เคตเคธ्เคฅ เคीเคตเคจเคถैเคฒी เค
เคชเคจाเคเคฐ เคนเคฎ เคนेเคชेเคाเคเคिเคธ เคो เคเคค्เคฎ เคเคฐ เคธเคเคคे เคนैं।
---
เคिเคช्เคชเคฃिเคฏाँ
เคเค เคिเคช्เคชเคฃी เคญेเคें